Không chờ thiên tai xảy ra mới ứng phó, xã Ninh Châu đang chuyển mạnh từ tư duy “ứng phó” sang “chủ động phòng ngừa”, lấy sự an toàn của người dân làm mục tiêu cao nhất. Với đặc thù địa bàn thấp trũng, thường xuyên chịu tác động của mưa lũ, việc xây dựng phương án phòng, chống thiên tai từ sớm, từ xa đang được địa phương xác định là nhiệm vụ chiến lược, thường xuyên và lâu dài.

Mùa mưa bão đang đến gần cũng là thời điểm công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (PCTT và TKCN) được xã Ninh Châu tập trung cao độ. Không chỉ chuẩn bị lực lượng, phương tiện và vật tư, địa phương đang chủ động rà soát từng khu vực, từng hộ dân, từng phương án để giảm thiểu thấp nhất thiệt hại khi thiên tai xảy ra.

Đây không đơn thuần là sự chuẩn bị cho một mùa mưa bão, mà là cách tiếp cận mang tính chiến lược: phòng ngừa phải đi trước một bước, chuẩn bị phải đi trước tình huống và trách nhiệm phải được xác định rõ từ cơ sở.

Ninh Châu có địa bàn thấp trũng, được xem là “rốn lũ” của tỉnh Quảng Trị. Chính vì vậy, địa phương xác định công tác PCTT và TKCN phải được chuẩn bị kỹ lưỡng, sát thực tế và không để xảy ra tình trạng bị động, bất ngờ.

Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự xã được kiện toàn, tham mưu UBND xã triển khai các nhiệm vụ phòng, chống thiên tai; tổ chức tuyên truyền, tập huấn, duy trì lực lượng xung kích và xây dựng phương án ứng phó phù hợp với đặc điểm từng thôn. UBND xã đã có Quyết định 1586/QĐ-BCH ngày 15/9/2026 về việc kiện toàn 15 tiểu ban phòng thủ dân sự thôn. Đồng thời phân công phụ trách địa bàn cho các thành viên Ban chỉ huy phòng thủ dân sự xã.

Ông Lê Ngọc Huân, Chủ tịch UBND xã Ninh Châu, cho biết: “Chủ động ứng phó với mùa mưa bão năm nay, xã đã xây dựng kế hoạch phòng, chống, khắc phục sự cố, thảm họa, thiên tai, cháy nổ, tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ; phân công rõ trách nhiệm cho từng đơn vị; huy động lực lượng nòng cốt, gồm Công an, dân quân, cán bộ thôn và các đoàn thể, sẵn sàng phối hợp ứng phó khi thiên tai xảy ra. Đồng thời, xã đang tập trung củng cố hệ thống thông tin liên lạc nhằm cảnh báo sớm khi có thiên tai xảy ra”.

Điểm đáng chú ý trong công tác PCTT của Ninh Châu là không chỉ chuẩn bị lực lượng ứng cứu mà tập trung nhận diện và xử lý nguy cơ ngay từ trước khi thiên tai xảy ra.

Xã đã rà soát, bổ sung và hoàn thiện các phương án di dời dân, sơ tán tàu thuyền, phòng chống sạt lở, ngập úng; xây dựng phương án phòng, chống siêu bão; tổ chức lực lượng tình nguyện, xung kích tại cộng đồng; kiểm tra nhà cửa, hồ đập và các công trình có nguy cơ mất an toàn để có kế hoạch duy tu, gia cố trước mùa mưa bão.

Cùng với đó, phương châm “4 tại chỗ” được cụ thể hóa bằng việc chuẩn bị phương tiện, vật tư và lực lượng ngay tại cơ sở. Thuyền máy, áo phao cứu sinh, máy phát điện cùng nhiều phương tiện thiết yếu được chuẩn bị sẵn sàng. Công an, quân sự, y tế xây dựng kế hoạch bố trí lực lượng, thành lập các tổ ứng cứu để có thể xử lý nhanh các tình huống phát sinh.

Đặc biệt, đối với các khu vực có nguy cơ bị cô lập, chia cắt kéo dài, các thôn được yêu cầu chủ động dự trữ lương thực, thực phẩm, nước uống, thuốc chữa bệnh, nhiên liệu và những nhu yếu phẩm thiết yếu. Mục tiêu đặt ra là dù trong tình huống thiên tai kéo dài, người dân vẫn phải được bảo đảm các điều kiện sinh hoạt tối thiểu, không để xảy ra thiếu đói, thiếu nước hoặc bị động về nguồn cung.

Tại thôn Quảng Xá, công tác chuẩn bị cũng được triển khai theo hướng chủ động từ cơ sở. Ông Nguyễn Văn Phú, Trưởng thôn Quảng Xá, cho biết thôn đã chuẩn bị phương tiện, vật tư sẵn sàng sử dụng khi có tình huống thiên tai; đồng thời tăng cường tuyên truyền để người dân nhận thức rõ nguy cơ và chủ động chuẩn bị, không để bị động, bất ngờ.

Thực tế cho thấy, trong phòng chống thiên tai, chính quyền dù chủ động đến đâu cũng khó đạt hiệu quả nếu thiếu sự tham gia của cộng đồng. Vì vậy, Ninh Châu xác định người dân vừa là đối tượng được bảo vệ, vừa là chủ thể tham gia phòng ngừa và ứng phó thiên tai.

Từ đó, địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, kỹ năng phòng tránh thiên tai; phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền cơ sở gắn với trách nhiệm tự quản của cộng đồng. Mỗi gia đình, mỗi thôn chủ động một bước sẽ góp phần giảm áp lực cho lực lượng cứu hộ khi tình huống xảy ra.

Đối với hoạt động trên biển, xã phối hợp chặt chẽ với Đồn Biên phòng Nhật Lệ nắm chắc số lượng tàu thuyền, thuyền viên đang hoạt động; yêu cầu chủ phương tiện, thuyền trưởng và ngư dân thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, cập nhật tọa độ, cường độ, hướng di chuyển và bán kính ảnh hưởng của bão để chủ động phòng tránh.

Trong bối cảnh thời tiết ngày càng có những diễn biến khó lường, thiên tai có thể xuất hiện nhanh, mạnh và gây ảnh hưởng trên diện rộng, yêu cầu đặt ra đối với công tác PCTT không chỉ là “có phương án khi thiên tai xảy ra”, mà quan trọng hơn là nhận diện trước nguy cơ, chuẩn bị trước lực lượng, phương tiện và bảo đảm khả năng phục hồi sau thiên tai.

Đây cũng là định hướng mà Ninh Châu đang từng bước cụ thể hóa trong công tác PCTT và TKCN: phòng ngừa là chính; chủ động từ sớm, từ xa; lấy cơ sở và cộng đồng làm nền tảng; lấy tính mạng, tài sản của Nhân dân làm trọng tâm bảo vệ.

Với tinh thần chủ động, quyết liệt và không chủ quan trước những diễn biến bất thường của thời tiết, xã Ninh Châu tiếp tục rà soát, cập nhật các phương án, củng cố lực lượng, phương tiện và hệ thống thông tin cảnh báo; sẵn sàng huy động tổng lực khi có tình huống xảy ra.

        Chủ động phòng ngừa hôm nay chính là tạo thêm “lá chắn” bảo vệ người dân ngày mai. Với cách làm bài bản, sát thực tế và lấy phòng ngừa làm trọng tâm, Ninh Châu đang từng bước nâng cao năng lực ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân và các công trình hạ tầng trên địa bàn.

Hoàng Quyết - Hồng Nhung